»موضوعات
قال رسول الله (ص) : إنی بعثت لأتمم مکارم الأخلاق:
موعظه

موعظه

قرآن كريم ، يكى از روش هاى مؤثر در تربيت روحى و اخلاقي  جوانان  را موعظه مى داند و در بسيارى از آيات به آن سفارش نموده گرچه خود قرآن كتاب موعظه و اندرز است كه از ناحيه پروردگار براى شفاى بيمارى هاى درونى انسان و كسب فضايل اخلاقى آمده است« يا ايها الناسُ قد جاءَتكم مَّوعِظهٌ مّن رَّبّكُمْ و شِفآءٌ لّما فى الصُّدُورِ؛[۱]اى مردم ! اندرزى از سوى پروردگارتان براى شما آمده و درمان آن چه در سينه هاست ». گرچه از اين موعظه قرآن فقط اهل تقوا بهره مند مى شوند و موعظه للمتقين اين تعبير در چهار مورد از قرآن آمده است : بقره ۶۶، آل عمران ۱۳۸، مائده ۴۶، نور ۳۴٫

لقمان حكيم براى تربيت فرزندش او را موعظه مى كند:«اذ قال لقمانُ لابنِه و هو يَعظُهُ زمانى كه لقمان به فرزندش گفت و حال اينكه او را موعظه مى كرد اين چنين موعظه نمود؛ يا بُنَىَّ لاتُشرِك بِاللّهِ إنَّ الشِّرك لَظُلمٌ عَظيمٌ؛[۲] پسرم ! براى خدا شريكى مگير، زيرا شرك ستمى بزرگ است .»

پيامبر گرامى اسلام مأمور به موعظه نمودن است:«قل انمّا اعظُكُم بواحدهٍ اَن تَقومُوا لِلّه مَثنى و فُرَادى[۳] يعنى بگو: كه من شما را به يك موضوع پند مى دهم و آن اين كه چه دو نفر باشيد چه يك نفر براى خداوند كار كنيد.»

خداوند در قرآن طريقه و شيوه موعظه كردن را نيز بيان كرده است. آنجا كه خطاب به پيامبر (صلي الله عليه و آله) مي فرمايد:« اُدعُ الي سبيلِ ربِّكَ بالحكمه والموعظهِ الحَسَنَه وَ جادِلهُم بِالّتي هِيَ أحسَنُ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعلم بِمَنْ ضَلَّ عَن سبيله و هُوَ اَعلَمُ بِالمهتَدينَ؛[۴] (مردم را) به سوي راه پروردگارت با منطقي حكيمانه و پندي نيكو دعوت كن و با آنان(مخالفان) به نيكوترين وجه محاجه و مجادله نما. البته پروردگارت خود داناتر است به كسي كه از راه او گم گشته و او داناتر است به هدايت يافتگان.»

از نظر قرآن كريم ، انسان در تمامى عمر، به موعظه و پند و اندرز نيازمند است ، چه نوجوان باشد چه عمر او زياد باشد لذا قرآن كريم موعظه لقمان به فرزند نوجوانش را چنين بيان مى كند«و إذ قالَ لقمان لابنه و هو يعظه يا بنىّ لا تشرك بِاللّه [۵]» چه اين كه موعظه خداوند به حضرت نوح را كه عمر طولانى داشت نيز بيان
مى كند«انّى أَعظُكَ ان تكونَ مِنَ الجاهِلينَ[۶]

۴-۵-۱٫ سيماى موعظه در روايات 

  1. بهترين هديه : قال على (عليه السلام ): نعم الهدية الموعظة.[۷]
  2. موعظه بودن مرگ : قال رسول اللّه (صلّى اللّه عليه و آله): كفى بالموت واعظا.[۸]
  3. موعظه بودن هر چيز: قال على (عليه السلام): ان فى كل شى ء موعظة و عبرة لذوى اللبّ و الاعتبا ر؛[۹] به درستى كه در هر چيزى موعظه و عبرتى است براى صاحبان خرد.
  4. حيات روح در پرتو موعظه : قال على (عليه السلام):  احى قلبك بالموعظة[۱۰] و عنه (عليه السلام): المواعظ حياة القلوب. [۱۱]
  5. واعظ بودن انسان براى خويشتن : قال الباقر(عليه السلام): «من لم يجعل الله له من نفسه واعظا فانّ مواعظ الناس لن تغنى عنه شيئا؛[۱۲] هر كس واعظ خود نباشد موعظه هاى مردم در او تأثير ندارد.»

عمل به علم ، شرط تاءثير موعظه : قال الصادق (عليه السلام): «ان العالم اذا لم يعمل بعلمه زلّت موعظته عن القلوب كما يزلّ المطر عن الصفا؛ [۱۳]به درستى كه دانشمند هرگاه عمل به دانش خويش نكند موعظه او از جانها لغزش پيدا مى كند (تاءثير نمى كند) همان طورى كه باران روى سنگ قرار نمى گيرد.»

[۱] يونس/۵۷٫

[۲]لقمان/۱۳٫

[۳] سباء/۴۶٫

[۴] نحل، ۱۲۵٫

[۵] لقمان/۱۳٫

[۶] هود/۴۶٫

[۷] عبدالواحد آمدی التمیمی، (۱۳۸۱)، غررالحكم و دررالکلم، قم، دارالکتاب الاسلامی.

[۸] ابن شعبه حرانی (۱۳۸۶)، تحف العقول عن آل رسول (ع)،ترجمه احمد جنتی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ص ۳۵٫

[۹] عبدالواحد آمدی التمیمی، (۱۳۸۱)، غررالحكم و دررالکلم، قم، دارالکتاب الاسلامی.

[۱۰] نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم، نشر جمال، نامه ۷٫

[۱۱] عبدالواحد آمدی التمیمی، (۱۳۸۱)، غررالحكم و دررالکلم، قم، دارالکتاب الاسلامی.

[۱۲] ابن شعبه حرانی (۱۳۸۶)، تحف العقول عن آل رسول (ع)،ترجمه احمد جنتی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ص ۲۹۴٫

[۱۳] منيه المريد،ص ۱۴۶٫ به نقل از اكبر دهقان، تحليلي بر روشهاي  تربيت نفس و اهداف آن در فرهنگ وحي، نرم افزار كتابخانه ديجيتال.

نظر بدهید!!!

نظر شما برای “موعظه”

طراحی سایت
طراحی سایتسئوسرویس و تعمیر کولر گازی
قالب وردپرس