»موضوعات
قال رسول الله (ص) : إنی بعثت لأتمم مکارم الأخلاق:
انذار و تبشير

انذار و تبشير

يكى از روش هاى مؤثر در تربيت اخلاقي جوان كه در قرآن بدان اشاره شده است انذار و تبشير است . مقصود از انذار بيم دادن و ترسانيدن از عواقب گناهان و اعمال زشت است و منظور از تبشير نويد دادن به رحمت و فضل الهى است .

بشارت و انذار يا تشويق و تهديد، بخش مهمى از انگيزه هاى تربيتى را تشكيل مى دهد. آدمى هم بايد در برابر انجام كار نيك تشويق شود و هم در برابر كار بد كيفر ببيند تا آمادگى بيشترى براى پيمودن مسير اول و گام نگذاردن در مسير دوم پيدا كند. تشويق به تنهايى براى رسيدن به تكامل اخلاقى فرد يا جامعه كافى نيست ؛ زيرا انسان در اين صورت مطمئن است كه انجام گناه براى او خطرى ندارد. از طرفى انذارِ تنها هم براى تربيت اخلاقى افراد مؤثر نيست ، چون ممكن است روحيّه يأس و نااميدى به وجود آورد.[۱]

قرآن كريم در وصف انبيا مى فرمايد: «فَبَعَثَ اللّهُ النبيّنَ مُبشّرينَ و مُنذِرينَ[۲]؛ خداوند پيامبران را نويد دهنده و بيم دهنده برانگيخت» و نيز مى فرمايد: «و ما نرسِلُ المُرسَلينَ إلا مُبَشِّرينَ و مُنذِرينَ[۳]؛ ما انبيا را نفرستاديم مگر در حالى كه نويد دهنده و بيم دهنده بودند.»

آرى ، انبيا و رسولان الهى كه مربيان حقيقى و معلمان دلسوز بشر بودند از اين دو روش براى تربيت اخلاقى و روحى مردم استفاده كرده اند.

قرآن كريم رسالت پيامبر اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) را در بعضى موارد در روش ‍ انذار خلاصه مى كند و

 

به صورت حصر و اختصاص بيان مى كند كه « اى پيامبر! تو فقط بيم دهنده هستى؛ إن أنْتَ الا نَذيرٌ[۴]» ،«ان هُوَ إلا نذيرٌ»[۵] درست است كه پيامبر اكرم(صلّى اللّه عليه و آله) رسالت بشارت را نيز به عهده دارد ولى آن چه بيش تر انسان را به حركت وادار مى كند و از گناه و معصيت پرهيز مى دهد انذار است لذا در آغاز رسالت ، پيامبر مأمور به انذار مى شود نه تبشير« يا ايُّها المُدَّثّر قم فَانذِر؛[۶] اى جامه به خود پيچيده برخيز و انذار كن .» روشن است كه انذار در شروع كار تأثير عميق ترى در بيدار كردن جان هاى خفته دارد.

از نظر قرآن كريم انذار و ترسانيدن تنها در افرادى كه روح حقيقت طلبى و حق جويى در آن هاست اثر مى كند و در افراد معاند و لجوج تأثير ندارد. قرآن مى فرمايد: «إنّما أنتَ مُنذِرُ مَن يَخشيها؛[۷] همانا كسانى كه خشيت الهى دارند آن ها را مى ترسانى» و نيز مى فرمايد:«ليُنذِرَ مَن كانَ حَيّاً؛[۸] پيامبر به وسيله قرآن، كسانى را كه حيات انسانى دارند و قلب آن ها سالم و پاك است مى ترساند.» اين حقيقت شبيه مطلبى است كه در آغاز سوره بقره آمده است:« ذلك الكتاب لا ريب فيه هدى للمتقين» با اين كه قرآن براى همه مردم هدايت است ،هدى للناس [۹] امّا كسانى كه تقواى قلبى و پاكيزگى دل دارند، از حقايق و معارف قرآن بهره مى برند.كه اين پاكيزگي دل و معرفت و شناخت از حقايق قرآن در دوران جواني بيشتر و مؤثرتر است. در جاى ديگر به پيامبر گويد: «قل إنّما أنذِرُكُم بِالوَحى؛[۱۰] بگو من تنها به وسيله وحى شما را انذار مى كنم .» اگر در دل سخت شما اثر نمى كند جاى تعجب نيست و دليل بر نقصان وحى آسمانى نمى باشد. بلكه به خاطر آن است كه افراد كر و ناشنوا وقتى سخنان حق را
مى شنوند و انذار مى شوند توجه نمى كنند و شنوايى معنوى ندارند؛ گوش ‍ شنوا لازم است تا سخن خدا را بشنود نه گوش هايى كه پرده هاى گناه وغفلت و غرور بر آن ها افتاده وشنوايى حق را به كلى از دست داده اند لذا بايد قبل از آنكه دل پاك و گوش شنواي يك جوان از بين برود و مصداق آيه :«لايسمَعُ الصُّمُّ الدُّعاءَ إذا ما يَنذَرونَ؛[۱۱] ولى آنها كه گوششان كر است هنگامى كه انذار مى شوند سخنان را نمى شنوند.»شوند دست به كار شد و با استفاده از ابزار انذار و تبشير به راه راست و فضايل اخلاقي رهنمون كرد كه بهترين زمان براي تحقق و تأثير چنين افكاري سنين پاك و بي آلايش جواني است.

[۱] اکبر دهقان، تحليلي بر روش هاي تربيت نفس و اهداف آن در فرهنگ وحي.نرم افزار كتابخانه ديجيتال.

[۲] بقره/ ۲۱۳٫

[۳] كهف/ ۵۶٫

[۴] فاطر/۲۳٫

[۵] سباء/۴۶٫

[۶] مدثر/۱-۲٫

[۷] نازعات/۴۵٫

[۸] يس/۷٫

[۹] بقره/۱۸۵٫

[۱۰] انبياء/۴۵٫

[۱۱] انبياء/۴۵٫

نظر بدهید!!!

نظر شما برای “انذار و تبشير”

طراحی سایت
طراحی سایتسئوسرویس و تعمیر کولر گازی
قالب وردپرس